Hướng dẫn / Gas căn bản

EIP-1559 là gì? Cơ chế tính phí mới của Ethereum hoạt động ra sao?

EIP-1559 đưa vào cơ chế phí cơ sở thay đổi theo mức sử dụng khối Ethereum. Phí cơ sở bị đốt. Giao dịch kiểu mới đặt trần giá trên mỗi gas và trần tiền tip. Phí cuối cùng phụ thuộc khối nhận và lượng gas đã dùng.

Cơ chế đã thay đổi điều gì?

Trước EIP-1559, người gửi giao dịch thông thường báo một đơn giá gas. Đơn giá họ đặt quyết định điều kiện cạnh tranh để vào khối và có thể lệch khỏi mức thực sự cần tại lúc xử lý. EIP-1559 được đưa vào Ethereum qua nâng cấp London. Cơ chế này tạo ra base fee có thể đọc từ dữ liệu khối và thêm định dạng giao dịch Type 2 với các giới hạn riêng cho tổng đơn giá và tiền tip.

Ethereum vẫn có giao dịch kiểu cũ. Khi đọc một ví hoặc trình khám phá, bạn có thể thấy một giao dịch chỉ có gas price, giao dịch khác lại có max fee và max priority fee. Cùng chạy trên Ethereum không có nghĩa mọi giao dịch đều có cùng giao diện khi ký. Khi muốn biết cách tính, mở thông tin loại giao dịch. Với Type 2, nhìn ba trường về phí và đọc gas limit riêng vì nó là lượng công việc tối đa.

Một mục tiêu của thiết kế là giúp ước tính tốt hơn qua việc có phí cơ sở quan sát được. Mức phí mỗi giao dịch vẫn thay đổi vì nhu cầu không gian khối và loại công việc có thể đổi. Nếu bạn chỉ cần biết có đủ ETH để gửi, mở số phí dự kiến và mức trần của thao tác. Nếu muốn giải thích vì sao bị tính một số cụ thể, chuyển sang bản ghi giao dịch đã vào khối.

Base feeTipFee cap
Base fee do giao thức xác định, tip được giới hạn bởi mức ưu tiên và tổng đơn giá không vượt mức trần đã ký.

Base fee đi đâu và tiền tip trả cho ai?

Khi một giao dịch được đưa vào khối, phần phí cơ sở tương ứng với lượng gas đã dùng bị đốt theo quy tắc giao thức. Khoản tip hiệu dụng đi tới địa chỉ nhận phí của khối. Một giao dịch còn có thể chuyển ETH hoặc token tới người nhận. Đó là tài sản trong giao dịch và cần đọc riêng với các phần phí.

Nếu muốn tự kiểm tra trên trình khám phá, mở chi tiết khối để lấy base fee rồi mở giao dịch trong khối để lấy giá hiệu dụng và gas used. Nhân base fee với gas used để lấy phần cơ sở của giao dịch thực thi thông thường. Sau đó lấy chênh lệch giữa giá hiệu dụng và base fee, nhân với gas used để ra phần tip. Xác nhận hai giá cùng đơn vị trước khi trừ. Phép này giải thích các khoản phí giao thức cho lần thực thi đang xem.

Đừng dùng kết quả đó làm tổng thu nhập của validator cho cả khối. Một khối chứa nhiều giao dịch và có thể có các khoản thu khác. Nếu chỉ quan tâm tiền bạn trả, xem tổng phí của TxID. Nếu đang lập bảng theo dõi phí bị đốt, cộng đúng phần base fee của từng giao dịch trong phạm vi bạn định đo và giữ riêng những thành phần ngoài phí thực thi nếu chúng xuất hiện.

Vì sao mức trần không bằng mức phí thực trả?

Trong Type 2, max fee per gas là tổng mức giá tối đa chấp nhận trả cho một gas. Max priority fee per gas đặt trần riêng cho phần tip. Nếu base fee của khối thấp hơn max fee, khoảng chênh còn lại có thể trả tip, nhưng tiền tip bị giới hạn bởi trần dành cho nó. Nếu base fee vượt max fee thì giao dịch không đủ điều kiện vào khối đó. Việc tăng gas limit không thay đổi quan hệ giữa hai mức giá.

Có thể đọc điều kiện theo ba trường hợp. Khi trần đủ chứa base fee và toàn bộ tip, tip có thể được thanh toán đầy đủ theo mức đã chào. Khi khoảng còn lại nhỏ hơn trần tip, tip hiệu dụng chỉ bằng khoảng còn lại. Khi trần tổng thấp hơn phí cơ sở, giao dịch phải đợi một khối có điều kiện phù hợp hoặc được thay thế nếu người gửi muốn đổi thông số. Xem thêm trạng thái nonce trước khi kết luận nguyên nhân chờ.

Đối chiếu màn hình ký với bản ghi sau khi vào khối. Màn hình ký mô tả giới hạn bạn chấp nhận. Bản ghi có gas used và giá hiệu dụng đã áp dụng. Khoảng cách đến mức trần có thể do lượng gas dùng thấp hơn gas limit, đơn giá hiệu dụng thấp hơn max fee, hoặc cả hai. Giải thích chênh lệch bằng hai phép so riêng dễ hơn nhìn một con số tổng.

EIP-1559 có làm gas luôn rẻ hơn không?

Cơ chế giúp đọc giá cơ sở và thiết lập trần rõ ràng hơn. Nó không đặt một mức phí cố định cho mọi giao dịch. Khi các khối liên tục dùng nhiều gas hơn mục tiêu, base fee có thể tăng. Khi nhu cầu giảm, phí cơ sở có thể giảm. Mức trả tip và lượng gas mỗi thao tác tiếp tục ảnh hưởng số tiền cuối cùng.

Nếu cần gửi giao dịch ngay, kiểm tra giá đề xuất trong ví trên đúng mạng và thời hạn của thao tác. Nếu không gấp, so lại khi base fee và báo giá ứng dụng thay đổi. Nếu giao dịch đã phát nhưng đang chờ, tra trạng thái trước khi quyết định tăng tốc. Đừng sao chép các trường từ một ví có mạng hoặc loại giao dịch khác.

Một số mạng tương thích Ethereum sử dụng trường tên giống nhau nhưng tính thêm thành phần phí riêng. Hãy đọc quy tắc của mạng đang dùng trước khi lấy cơ chế Ethereum Mainnet để đối chiếu hóa đơn ở mạng đó. Việc thấy tên max fee trong ví giúp nhận diện loại giới hạn, chưa đủ để suy ra tất cả dòng chi phí của một mạng.

Một điểm khác là khối có thể dùng nhiều gas hơn mức mục tiêu khi nhu cầu tăng, cho tới giới hạn của khối. Mục tiêu và giới hạn là hai mốc khác nhau. Khi xem một khối đầy hơn mục tiêu, hãy đọc base fee của khối kế tiếp để quan sát kết quả điều chỉnh theo giao thức.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao một giao dịch kiểu cũ vẫn xuất hiện sau London?

Giao thức tiếp tục chấp nhận giao dịch legacy. Cơ chế base fee vẫn áp dụng khi giao dịch đủ điều kiện vào khối, dù cấu trúc trường giá chào khác Type 2.

Phí cơ sở bị đốt có bảo đảm tổng cung ETH luôn giảm không?

Không. Thay đổi nguồn cung còn phụ thuộc tốc độ phát hành và lượng ETH được đốt trong giai đoạn đang xét.

Có thể đặt max priority fee bằng 0 không?

Có thể có giao dịch đặt trần tip bằng 0 nếu các điều kiện hợp lệ khác được đáp ứng. Việc được chọn vào khối phụ thuộc bên xây dựng khối và các giao dịch cạnh tranh.

Nguồn và bài đọc liên quan